ПОЛЬШ, УНГАРЫН ДУНДАД ЗУУНЫ ЭРХ ЗҮЙН СОЁЛЫН ТҮҮХЭЭС: ЕВРОПЫН ХОЛБООНЫ ШИНЭЧИЛСЭН ЗӨГИЙН БАЛНЫ УДИРДАМЖИЙН ТАЛААР

Abstract

The European Union is the world's second largest honey producer after China. The objective of this study is to investigate the legal cultural history of beekeeping and honey production in the Middle- and the early New Ages in Poland and Hungary as leading honey producing member states of the EU. The methodology adopted for this research comprises the study of the contemporary sources of the two countries using the methods of the science of legal cultural history. The contemporary documents show the value of honey and the honey-producing sector in the legal historical eras examined in both countries.

Considering the detail of the regulations and the special marking system used in Poland, as well as the fact that special statutory elements of honey theft were codified in medieval Central European criminal law indicates that in this area beekeeping was considered a particularly developed production sector, whose representatives were able to represent their producer interests in the judicial system effectively. The paper sets an example for the modern honey production sector, in order to represent their interests in a sustainable legislation and law enforcement efficiently and powerfully  in the 21^th century as well – from the perspective of the EU’s revised honey directive came into force on 13 June 2024.

Европын Холбоо дэлхийд Хятадын дараа ордог зөгийн бал үйлдвэрлэгч бүс юм. Энэхүү судалгааны зорилго нь Европын Холбооны тэргүүлэх зөгийн бал үйлдвэрлэгч гишүүн орнууд болох Польш, Унгарын дундад зуун болон шинэ үеийн эхэн үеийн зөгийн аж ахуй, зөгийн бал үйлдвэрлэлийн эрх зүйн соёлын түүхийг судлахад оршино.

Судалгаанд эдгээр улсын эх сурвалжуудыг эрх зүйн болон түүхийн шинжлэх ухааны арга зүйг ашиглан судлав. Эдгээр эх сурвалжуудаас үзэхэд зөгийн бал болон түүний үйлдвэрлэл нь тухайн цаг үеийн эрх зүйн түүхэн хөгжлийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг байсныг илтгэнэ. Тухайлбал, Польшид хэрэгжиж байсан нарийвчилсан зохицуулалт, онцгой тэмдэглэгээний систем, мөн дундад зууны Төв Европын эрүүгийн хуульд зөгийн бал хулгайлахтай холбоотой тусгай заалтуудыг хуульчилсан нь уг бүс нутагт зөгийн аж ахуй өндөр хөгжсөн үйлдвэрлэлийн салбар байсан бөгөөд зөгий үржүүлэгчид өөрсдийн эрх ашгийг эрх зүйн тогтолцоонд үр дүнтэй хамгаалах чадвартай байсныг баталж байна.

Энэхүү судалгаа нь орчин үеийн зөгийн балны үйлдвэрлэлийн салбарын хувьд чухал сургамж бөгөөд XXI зуунд зөгийн аж ахуй эрхлэгчид өөрсдийн ашиг сонирхлыг тогтвортой хууль тогтоомж, эрх зүйн орчинд хүчтэй, үр дүнтэй хамгаалах шаардлагатайг харуулах ба энэ нь 2024 оны 6 дугаар сарын 13-ны өдөр хүчин төгөлдөр болсон Европын Холбооны шинэчилсэн зөгийн балны удирдамжийн хүрээнд онцгой ач холбогдолтой юм.