СҮМ ХИЙДИЙН САНХҮҮЖИЛТЭЭС ИРГЭНИЙ НИЙГМИЙН САНХҮҮЖИЛТЭД АВАХ САНАА

Abstract

The study examines how the traditional financial system of Mongolian monasteries resembles the modern funding model of civil society. It demonstrates with evidence that Jas funds expanded through local community donations, asset growth, and business revenues, creating a financial system independent of the state—similar to endowments and non-profit organization principles.

Additionally, the study critiques the biased historical narrative, emphasizing that civil society has long been part of Mongolia’s tradition and should not be considered a foreign concept. It suggests exploring new funding opportunities for modern non-governmental organizations based on historical experience.

Монголын уламжлалт сүм хийдийн санхүүжилтийн тогтолцоо нь өнөөгийн иргэний нийгмийн санхүүжилтийн загвартай төстэй болохыг судалж жасууд нутгийн ардын хандив, хөрөнгийн өсөлт, бизнесийн орлогоор сангаа арвижуулж, төрөөс ангид санхүүгийн тогтолцоо бүрдүүлж байсан нь эндаумент, ашгийн бус байгууллагын зарчмуудтай ижил болохыг баримтаар нотолсон.

Мөн түүх бичлэгийн өрөөсгөл байдлыг шүүмжилж, иргэний нийгэм Монголын уламжлалд байсаар ирсэн тул гадаадын соёл гэж үзэх нь буруу гэдгийг онцолсон. Түүхэн туршлагадаа үндэслэн өнөөгийн төрийн бус байгууллагын санхүүжилтийн шинэ боломжийг эрэлхийлэхийг санал болгосон.