ТӨРИЙН БОЛОН АЛБАНЫ НУУЦЫГ ХҮРГЭХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА: ТУЛГАМДСАН ЗАРИМ АСУУДАЛ

Abstract

Энэхүү судалгаа нь Монгол Улсын төрийн болон албан ёсны нууцын 
тухай хууль болон түүний хэрэгжилт, тэр дундаа, төрийн болон 
албан ёсны нууцыг хүргэх үйл ажиллагааны эрх зүйн орчныг үндэсний 
аюулгүй байдлын цогц байдлын онол болон эрх зүйн реалист 
хандлагаар үнэлж, эрх зүйн зохицуулалт болон практик 
хэрэгжилтийн хоорондох зөрүүг тодорхойлсон. Судалгааны дүнгээс 
харахад хууль, эрх зүйн орчин оршин байгаа ч байгууллагын чадавх, 
хүний хүчин зүйл, аюулгүй байдлын соёлын ялгаанаас шалтгаалан үр 
нөлөө нь хязгаарлагдмал байна.  
Нууцыг гадаадад дамжуулах журам байхгүй, төрийн тусгай 
шуудангийн үйлчилгээний чадавх хязгаарлагдмал  зэрэг нь эмзэг 
байдлыг бий болгож байна. Иймд эрх зүйн зохицуулалтыг үндэсний 
аюулгүй байдлын зорилттой уялдуулах шаардлагатайг онцолсон. 
 
Abstract 
This study examines Mongolia’s Law on State and Official Secrets and its 
implementation, focusing on the legal framework for transmitting state and 
official secrets. Applying comprehensive national security theory and legal 
realism, it identifies gaps between formal regulations and practical 
enforcement. Findings show that while the legal framework exists, its 
effectiveness is limited by institutional capacity, human factors, and 
variations in security culture. The lack of formal procedures for 
transmitting secrets abroad and the limited capabilities of the state special 
postal service create vulnerabilities. From a legal realist perspective, law 
operates through institutional capacity and implementers’ behavior. The 
study highlights the need to align legal regulations with national security 
objectives to strengthen information integrity and the protection of state 
secrets.